یه لحظه صبر کن! میدونم که این روزا حجم خبر و پست و توییت در مورد ایران توی پلتفرمهایی مثل ایکس (توییتر) یا اینستاگرام اونقدر زیاده که سر آدم گیج میره. احتمالاً شما هم بارها دیدین که یه عده با کلی هایپ و هیجان میگن: “این دفعه دیگه تمومه! کار ایران یکسره شد!” این جمله، شده تکرار مکررات این ۴۵ سال.
اما سؤال اصلی اینجاست: چطور ممکنه یه اتفاقی هر هفته بیفته، ولی هیچوقت واقعاً نیفته؟ چطور ممکنه یه عده اینقدر مطمئن باشن و این همه سال اشتباه کنن، ولی هرگز دست از این ادعا برندارن؟
ماجرا از یه تکنیک خطرناک شروع میشه که بهش میگن: «وهم اکثریت».
💣 بخش اول: حباب فیلتر و حمله رباتها (جنگ شناختی)
تو فضای مجازی، به خاطر الگوریتمها و چیزهای پشت پرده، معمولاً یه “اتاق پژواک” برای خودمون میسازیم. یعنی چی؟ یعنی فقط حرفایی رو میشنویم که خودمون دوست داریم. اپوزیسیون دقیقاً از این ضعف استفاده میکنه:
-
حجم بمباران: حجم بالایی از حسابها (که خیلیهاشون ممکنه ربات باشن یا حسابهای فیک و سازمانی) یک حرف رو بارها و بارها تکرار میکنن.
-
ایجاد توهم: وقتی شما این حجم تکرار رو میبینید، ناخودآگاه فکر میکنید: «حتماً کل مردم ایران همین رو میخوان». اینجاست که حس میکنید شما اقلیتید و اونها اکثریت! این در حالیه که در دنیای واقعی و روی زمین، ممکنه اصلاً اینطور نباشه.
-
تزریق دوگانه: این روش دو تا کار میکنه:
-
سرخوشی کاذب به هواداراشون: بهشون میگه «تو برنده هستی، صبر کن!»
-
ناامیدی مطلق به شما: شما رو گیج و افسرده میکنه تا فکر کنید همه چیز در حال فروپاشیه و راهی نیست جز تسلیم.
-
یادت باشه: این فضا، نمایشگر واقعیت نیست؛ محل عملیات روانی است. هدف از این همه تکرار، نه تغییر حکومت، بلکه تغییر ذهن شما و القای حس ناامیدی مطلق است.
🚫 بخش دوم: لجنپاشی به جای مانیفست (بیآرمانی محض)
اگر از این حجم انبوه توییتهای خشمگین بگذریم، تهش چی میمونه؟ یه سؤال مهم: آرمان و برنامه این جریان چیه؟
اگر دقیق نگاه کنید، متوجه میشید که اکثر انرژی این جریان صرف “لجنپاشی” و “تخریب” میشه، نه ارائه یه “مانیفست” جذاب و کارآمد. ویژگیهای محتوایی این گروه ایناست:
-
لجبازی هویتی و خودزنی: اینطور نیست که به دنبال راه حل باشن؛ اینها فقط میخوان با هر چیزی که در ایران محترم شمرده میشه، لج کنن. مثلاً حمایت از رژیم صهیونیستی (اونم در حالتی که اعتبارش تو جهان نابوده) صرفاً به این دلیل نیست که عاشق اسرائیل باشن، بلکه فقط برای دهنکجی به مردم معتقد و سیاست کشورمونه. این، مبارزه سیاسی نیست، عقدهگشایی و خودزنی هویتی است.
-
عقبگرد به گذشته: در دنیایی که دمکراسیهای مدرن، حاکمیت فردی مثل سلطنت رو به موزه سپرده یا کاملاً تشریفاتی کرده، اینها از سلطنت فردی حمایت میکنن! آیا واقعاً عقیده دارن؟ نه! دوباره به خاطر لجبازی با مردمی بودن نظام ایران، به تهوعآورترین ایدههای منسوخ پناه میبرند.
-
فقط سیاهی را ببین: اینا مثل چراغ قوه عمل میکنن. میدونی کجا نور میندازن؟ فقط روی نقاط سیاه جامعه. فساد؟ هست. مشکلات؟ هست. ما هم میبینیم و ناراحتیم. اما وقتی یک نفر عمداً فقط اون بخش رو میبینه و موفقیتهای بزرگ علمی، ورزشی، و صنعتی رو عامدانه نادیده میگیره، هدفش سازندگی نیست، تخریب روانی است.
-
دشمنی با هویت ملی: چرا هر کی برای ایران مدال میاره و به پرچم و سرود ملی احترام میذاره، باید از اینا فحش بشنوه؟ چون برای این جریان، وحدت ملی و هویت ایرانی (جدای از دعواهای سیاسی) یک تهدیده. اینها نمیخوان شما با هم متحد و امیدوار باشید.
💎 بخش سوم: چطور خودمون رو از این تخدیر سیاه نجات بدیم؟
تو نه یه کارشناسی، نه یه جامعهشناس. تو یه جوان ایرانی هستی با کلی پتانسیل. پس چطور این فضای مسموم رو مدیریت کنیم؟
۱. 🛠️ مسلح شدن به «سواد رسانهای» (روش کارآگاهانه)
قبل از اینکه چیزی رو باور کنی، مثل یک کارآگاه هوشمند عمل کن.
-
کجا گفتی؟ منبع رو چک کن. آیا این خبر رو فقط یه حساب ناشناس بدون سابقه منتشر کرده؟ یا یه رسانه معتبر؟ در آمریکا، گروههایی هستن که کارشون فقط «ردگیری دروغ» (Fact-Checking) است. یاد بگیر که هر ادعایی رو به چالش بکشی.
-
«اثر ربات» رو بشناس: اگر دیدی یه توییت توی ده دقیقه هزار تا لایک خورد، بپرس: «آیا این حجم واکنش طبیعیه؟» نه! این احتمالاً کار باتها و تیمهای سازمانیافته است. این اعداد تو رو فریب ندن.
-
نیت خوانی کن: از خودت بپرس: «این محتوا با چه هدفی تولید شده؟» آیا برای اینکه من رو آگاه کنه؟ یا برای اینکه من رو بترسونه، ناامید کنه و خشمگین؟ اگه هدف احساسیه، احتمالاً محتوای مفیدی نیست.
۲. 💚 تمرکز بر «آرمانهای سازنده» (راهکار فکری)
در برابر بیآرمانی آنها، تو باید آرمان خودت رو بسازی.
-
راه حلگرا باش، نه مشکلگرا: همه میدونن مشکل هست. اما جوان مؤثر کسیه که میپرسه: «من با این دانش و تخصص، برای حل این مشکل چه کاری میتوانم انجام دهم؟» به جای غرق شدن در تضادها، تمرکزت رو بذار روی «سنتز» (ترکیب ایدهها و رسیدن به راه حل جدید).
-
غرور ملیت رو بازیابی کن: ایران فقط فساد و مشکل نیست. ایران علم، تاریخ، انرژی جوونها و پیشرفتهای حیرتانگیزه. مثل یه ورزشکار، هم انتقاد کن و هم افتخار. بگو: «این نقطه ضعف رو درست میکنیم، اما از این همه افتخار ملی دست نمیکشیم.» هویت و پرچم، میراث ماست، نه دستاویز سیاست.
-
به دنبال «امید واقعبینانه» باش: امید الکی و دروغین نباشه، اما ناامیدی سیاه هم نباشه. بپذیر که تغییر بزرگ و سازندگی، یک شبه اتفاق نمیافته. به جای انتظار برای سقوط، برای «ساختن» و «ارتقاء» آماده شو.
جمعبندی:
این فضای سیاه، تنها سلاحش ناامیدی و توهم است. وقتی شما از لحاظ فکری مستقل باشید، سواد رسانهای داشته باشید و روی آرمانهای ملی و سازنده تمرکز کنید، این توهمات و بمبارانهای رباتیک، اثر خودشون رو روی شما از دست میدن. تنها راه نجات از این تخدیر، بیدار شدن و اقدام آگاهانه در دنیای واقعی و مجازی است.
دیدگاهها